افراد تعاونی ایجاد می‌کنند و به‌جای اینکه اشتیاق و نیروی افراد را هدر بدهند، منبعی از اشتیاق و نیرو برای آنان فراهم می‌آورند؛ که این امر سبب می‌شود افراد در تعاونی‌ها بیشتر درگیر برنامه‌ها شوند. لاک11 (1991) اظهار داشته است که احساس سودمندی و خود اثربخشی، تأثیر قوی و مستقیمی روی عملکرد دارد. همچنین گیت و میجل12 (1992) شواهد بسیاری ارائه کردند که بین احساس خود تعیینی و معیارهای متعدد عملکرد نظیر بهره‌وری، یادگیری، تحقق اهداف و درجه اجتماعی شدن و عضویت در نهادها رابطه مثبتی وجود دارد.
باندورا13 (1977) در تحقیق خود نشان داد که احساس شایستگی، رابطه مثبتی با رفتارهای سخت‌کوشانه، تلاش و پایداری در کارهای گروهی و مشارکتی که همه از جنبه‌های انگیزشی هستند بر عملکرد شغلی افراد در گروه‌ها تأثیر می‌گذارد.
تحقیقات توماس و تیمون14 (1994)، نیز نشان می‌دهد که خود تعیینی اثربخشی را افزایش می‌دهد و این افزایش از طریق ارتقای انگیزه افراد تعاونی صورت می‌گیرد. آن‌ها در پی یافتن چهارچوبی برای رسیدن به انگیزه درونی به این نتیجه رسیدند که افرادی که درباره چگونگی انجام کار و عضویت در یک ‌نهاد گروهی مثل تعاونی، حق انتخاب دارند از کسانی که استقلال شغلی کمتری داشتند، کاراتر بودند.
همچنین لیدن15 و همکاران (1993) به‌طور مشابه به این نتیجه دست‌یافت‌اند که افرادی که کنترل بیشتری روی تصمیمات مربوط به کار دارند، بسیار کاراتر از افرادی بودند که کنترل کمتری روی کار خود داشتند.
کانتر16 هم معتقد است که نه‌تنها عملکرد تعاونی با توانمندسازی اعضای آن بالا می‌رود، بلکه بهره‌وری آن نیز با افزایش سطح مهارت‌ها ارتقاء می‌یابد (فرهنگی،1382: 100).
1-9-کاربردهای پژوهش
از مهم‌ترین کاربردهای نتایج این پژوهش می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
1) نتایج حاصل این پژوهش می‌تواند شناخت درستی از میزان توانمندسازی روانشناختی در تشکیل تعاونی‌های تولیدی روستاهای شهرستان موردمطالعه در اختیار مسئولان و مدیران ادارات مختلف قرار دهد.
2) با توجه به جایگاه بالای توانمندسازی روانشناختی در میان صاحب‌نظران، انتظار می‌رود نتایج این پژوهش، بتواند افق‌های جدیدی را جهت موفقیت تعاونی‌های تولیدی بگشاید.
3) نتایج حاصل از این پژوهش می‌تواند جهت ایجاد ارتباط و همسویی میان اعضا و مسئولین تعاونی‌ها مفید واقع شود.
4) نتایج حاصل از این پژوهش می‌تواند به‌عنوان عاملی برای تقویت کارکردهای افراد عضو در تعاونی‌های تولیدی مؤثر واقع شود.
5) این پژوهش می‌تواند به ادارات و موسساتی که مستقیماً در ارتباط با شرکت‌های تعاونی هستند (اداره تعاون کار و رفاه اجتماعی، جهاد کشاورزی، صنایع تولیدی) کمک شایانی بکند.
1-10- موانع پیش روی پژوهش
مهم‌ترین موانعی که برای انجام این کار پژوهشی پیش‌بینی شده است عبارت‌اند از:
1) کمبود منابع فارسی و لاتین با توجه به نو بودن عنوان پژوهش
2) کند بودن روند تکمیل پرسشنامه‌ها با توجه به عدم آشنایی روستاییان با مفاهیم و اصطلاحاتی چون توانمندسازی روانشناختی و شاخص‌های مربوط به آن
3) عدم همکاری روستاییان در مراحل جمع‌آوری اطلاعات به دلیل بی‌اعتمادی نسبت به تعاونی‌ها
4) با توجه به گستردگی و اهمیت موضوع این پژوهش، جهت هر چه علمی‌تر شدن نتایج حاصل از آن، تجزیه ‌و تحلیل داده‌ها مدت‌زمان بیشتری موردنیاز خواهد بود.
1-11-روش و ابزار گردآوری داده‌ها
داده و اطلاعات موردنیاز این پژوهش با استفاده از روش‌ها و ابزارهای زیر جمع‌آوری گردیده است.
1- کتابخانه‌ای؛
2- به‌وسیله پرسشنامه‌ها؛
3- جستجو در شبکه‌های مجازی؛
4- استفاده از ترجمه مقالات لاتین مرتبط با موضوع؛
5- گردآوری داده‌های آماری از ادارات و سازمان‌های مربوطه

1-12- نرم‌افزارهای مورداستفاده
نرم‌افزار Arc GIS برای ترسیم نقشه محدوده موردمطالعه.
نرم‌افزار spss18 که برای وارد کردن اطلاعات پرسش نامه و انجام تجزیه‌ و تحلیل‌های آماری و آزمون فرضیات مورداستفاده قرار گرفت.

فصل دوم
مبانی نظری و پیشینه تحقیق

2-1- مفهوم تعاون و شرکت‌های تعاون
در فرهنگ معین تعاون به معنی یکدیگر را یاری‌کردن و به هم یاری‌کردن هست و در لغت‌نامه دهخدا، “هم‌پشت شدن”، “یکدیگر را یاری‌کردن”، “بعضی قوم بعضی دیگر را یاری‌کردن” و “باهم مددکاری یکدیگر را کردن” برابر واژه تعاون آمده است. در فرهنگ لغات انگلیسی وبستر Cooperation کلمه‌ای مرکب است که از دو بخش ترکیب‌شده یکی Co که در زبان لاتین به معنی “باهم” و دیگری Operation از ریشه لاتینی Operei مشتق شده و معنی “عمل” و “کارکردن” را دارد و درنتیجه Cooperate به معنی “کارکردن باهم” و Cooperation عمل “همکاری”، “تشریک‌مساعی” و “شرکت در انجام یک کار مشترک” است (صفری و همکاران، 1388: 16).
درباره شرکت‌های تعاونی تعاریف مختلفی از جانب صاحب‌نظران مطرح‌شده است. در بررسی حاضر تعریفی که در سی‌ویک مین کنگره اتحادیه بین‌المللی تعاون (I.C.A) در سال 1995 در منچستر برگزار شد، مبنا قرار می‌دهیم. بر طبق آن تعریف، تعاونی، انجمنی مستقل و متشکل از افرادی است که به‌طور داوطلبانه برای تأمین نیازهای مشترک اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی اعضاء تأسیس‌شده و فعالیت خود را با مشارکت و با مدیریت دموکراتیک به اجرا درمی‌آورد (Ortmann & King,2007:41)؛ و نیز تعاون17، یعنی به هم کمک کردن و مدد رساندن که انجام آن مستلزم همکاری و مشارکت دو یا چند نفر است. تعاون به معنای وسیع و عام آن همانا همکاری و مشارکت دسته‌جمعی مردم در حل مشکلات اقتصادی و اجتماعی خودشان است (امینی، 1372: 45). افزون بر این موریس کولومین18 (1346) شرکت تعاونی را موسسه‌ای مشترک می‌داند (مالکیت آن متعلق به اعضا می‌باشد و یا سرمایه آن از طریق سهام اعضا شکل‌گرفته است) که هدف آن تأمین و ارضای نیازها است. بر این اساس تعدادی اصول و قواعد تشکیلاتی نتیجه می‌شود که وظیفه دارد روابط اجتماعی و اقتصادی اعضا را بررسی و تعیین نماید. علیرضا شیروانی (1368)، در کتاب اقتصاد تعاون، شرکت تعاونی را سازمانی مرکب از گروهی از اشخاص که به تشابه نیازهای یکدیگر پی برده معرفی می‌نماید که به سبب رشد فکری، به این باور رسیده‌اند که از راه اتحاد و همکاری با دیگران و کار دسته‌جمعی می‌توانند بهتر و مؤثرتر از تلاش انفرادی در رفع نیازهای مشترک و بهبود وضعیت مادی و اجتماعی خویش موفق گردند (صفری و همکاران، 1388: 18)
واژه تعاون را نخستین بار رابرت اوون19 انگلیسی در مقابل واژه رقابت به کاربرد. کلمه تعاون به معنی یاری‌ نمودن، انجام عمل متقابل، باهم مهربانی کردن، همکاری، کمک کردن به یکدیگر، کار مشترک، ترکیبی از خودیاری و کمک متقابل و بالاخره همیاری استعمال می‌شود، در مجموع بهترین منظور از تعاون کارگروهی و همکاری است. شرکت تعاونی نیز شرکتی است مرکب از اشخاص حقیقی و یا حقوقی که به‌منظور رفع نیازمندی‌های مشترک و بهبود وضع اقتصادی و اجتماعی و از طریق خودیاری و کمک متقابل و همکاری مطابق با اصولی که در قانون مطرح است تشکیل می‌شود. عوامل تشکیل‌دهنده یک تعاونی به‌جای فردیت، مبتنی بر جمع است. ازاین‌رو ماهیت جمعی فکر کردن و جمعی عمل کردن را با خود به همراه دارد. ثانیاً در تعاون سود شخصی به‌عنوان محور و یا هدف اصلی نیست و آراء و عقاید دیگران، حتی اگر حداقل سهام را داشته باشند مورداحترام واقع می‌شود (محمدی، 1386: 36). مفهوم و فلسفه تعاونی آن است که با تلاش و کوشش خودی بیش از حمایت و پشتیبانی بهاداده شود تا از این طریق استعدادهای نهفته‌ی اعضاء شکوفا گردد. (حیدری ساربان، 1383: 114).
در تعریف مختصر و جامع می‌توان گفت تعاونی‌ها نهادهای مردمی‌اند که با برخورداری از ویژگی‌های یک واحد اقتصادی و تجاری دارای ارزش‌های اجتماعی نیز می‌باشند و صرفاً از جنبه ظاهری خود مرکز فعالیت اقتصادی‌اند و در ورای این نمای ظاهری، تحول اجتماعی نیز نهفته است (لهسایی زاده، 1388: 55). به‌ عبارت‌ دیگر شرکت‌های تعاونی را در سه ویژگی می‌توان تعریف کرد. اولاً آن‌ها به‌وسیله گروه‌های مردم ساخته‌شده است که یک نیاز یا مشکل مشترک دارند. دوماً سازمانی است که آزادانه به‌وسیله افراد از دارایی‌هایشان تشکیل‌شده است. سوم اینکه این سازمان‌ها به‌صورت دموکراتیک برای دستیابی به اهداف مشترکشان اداره می‌شود (Adman Chambo,2009:4). همچنین شرکت‌های تعاونی یک سازمان کسب‌وکار‌است که ازنظر قانونی مانند دیگر سازمان‌ها فعالیت می‌کند، اما این نهاد کسب‌وکار